Yapay Zekâ ve Profilleme Teknolojilerinin Ceza Muhakemesinde Kişisel Veri İşlenmesine Etkileri Seçkin Yayıncılık

Yapay Zekâ ve Profilleme Teknolojilerinin Ceza Muhakemesinde Kişisel Veri İşlenmesine Etkileri Seçkin Yayıncılık

 435,00

Stok kodu: 9789750278686 Kategoriler: ,
Sepeti görüntüle


Basım YılıTemmuz 2022
ISBN9789750278686
Sayfa Sayısı324
Ebatı16x24
Kargo Ücreti:Türkiye'nin her yerine 69 TL.
Kargo Veriliş Süresi:Siparişleriniz 2 iş günü içinde kargoda.

Açıklama

Ceza muhakemesinde risk analizi yapan profilleme teknolojileri; yaş, cinsiyet, milli, sınıfsal, kültürel özelliklere dayanarak kişilerin “tehlikeli” olarak gruplandırılmasında kullanılmaktadır. Bu teknolojiler Avrupa ve Amerika’da şüphe tespiti, sanığın yeniden suç işleme riskini ve uygulanacak tedbirleri belirleme gibi farklı amaçlarla sevk edilmektedir. Bu durum risk kavramını yargılamanın odağına koymakta, fiilden yola çıkan ceza muhakemesini dönüşüme uğratmaktadır.
Çalışma kapsamında, profilleme teknolojilerinin ceza muhakemesinin ilkeleri ile uyumlu bir araç olup olmadığı ve muhakeme sürecinde bu teknolojileri sınırlandırmak adına kişisel verileri koruma normlarından nasıl yararlanılabileceği tartışmaya açılmıştır. Bu bağlamda öncelikle yapay zekâ öğrenme modelleri ve profilleme teknolojilerinin işleyiş şekli tanıtılmıştır. Ardından bu alanda Avrupa’da öncü düzenlemeler olan Avrupa Birliği Genel Veri Koruma Tüzüğü ve 2016/680 sayılı Kolluk Direktifi, Türkiye’de Kişisel Verileri Koruma Kanunu ile karşılaştırmalı şekilde ele alınarak hukuki boşluklara işaret edilmiştir. Kitabın diğer bölümünde, bu teknolojilerin ceza muhakemesi sistematiği ile uyumu incelenmektedir. İlgili teknolojiler koruma tedbirleri kapsamında irdelenmiş, yine bu teknolojilerin adeta kalıcı yaptırıma dönüşen boyutları güvenlik tedbirleri çerçevesinde ele alınmıştır. Ardından, risk analiz sonuçlarının delil niteliği ve hukuka uygunlukları yabancı içtihatlar da dikkate alınarak masaya yatırılmıştır. Çalışmanın sonucunda insan haklarına saygılı şekilde maddi gerçeği arayan bir ceza muhakemesini tesis etmek adına, profilleme teknolojilerinin kullanımına ilişkin yeni bir norm önerilmektedir.
Konu Başlıkları
.
Yapay Zekâ Teknolojileri ve Makine Öğrenmesi Modelleri
.
Ceza Muhakemesinde Profilleme Teknolojilerinin Kullanımı ve Risk Analizi
.
Avrupa Birliği ve Türkiye’de Kişisel Verilerin Korunması Kapsamında Profilleme Teknolojileri
.
Ceza Muhakemesi Kapsamında Profilleme Teknolojilerinin Hukuki Niteliği
İçindekiler
Önsöz 
 
5
Kısaltmalar 
 
13
GİRİŞ 
 
15
BİRİNCİ BÖLÜM:
 
 
YAPAY ZEKÂ, PROFİLLEME TEKNOLOJİLERİ VE
 
 
KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI
 
 
I. YAPAY ZEKÂ TEKNOLOJİLERİNDE ÖNEMLİ KAVRAMLAR 
 
21
A. Zekâ ve Yapay Zekâ Kavramı 
 
21
B. Günümüzde Yapay Zekâ Teknolojileri 
 
25
C. Algoritma Kavramı 
 
27
D. Yapay Zekâ Kapsamında Öğrenme Kavramı 
 
29
1. Eski Model Öğrenme Teknikleri 
 
30
2. Makine Öğrenmesi 
 
32
a. Kara Kutu Problemi 
 
35
b. Denetimli–Denetimsiz ve Pekiştirmeli Öğrenme 
 
36
aa. Denetimli Öğrenme 
 
36
bb. Denetimsiz Öğrenme 
 
37
cc. Pekiştirmeli Öğrenme 
 
38
E. Değerlendirme 
 
39
II. YAPAY ZEKÂ TEKNOLOJİLERİNİN CEZA MUHAKEMESİ ALANINDA KULLANILMASI 
 
40
A. Suç İşlenmeden Önce Profilleme Teknolojilerinin Kullanılması ve Tahmine Dayalı Kolluk Faaliyetleri (“Predictive Policing”) 
 
43
B. Soruşturma ve Kovuşturma Aşamalarında Yapay Zekâ Teknolojilerinin Kullanımı 
 
48
1. Soruşturma Aşamasında Yapay Zekâ Teknolojilerinin Kullanımı 
 
49
2. Ara Karar ve Hükümlerde Yapay Zekâ Teknolojilerinin Kullanımı 
 
50
III. KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI MEVZUATI KAPSAMINDA PROFİLLEME TEKNOLOJİLERİ 
 
54
A. Avrupa Birliği Kişisel Verilerin Korunması Mevzuatında Profilleme Teknolojilerine İlişkin Düzenlemeler 
 
59
1. Giriş 
 
59
2. Kişisel Veri Kavramı ve Kişisel Verileri Koruma Mevzuatı Kapsamında Değerlendirilen Veriler 
 
63
a. Belirli veya Belirlenebilir Gerçek Kişiye İlişkin Olma Unsuru 
 
64
b. Enformasyon İçerme Unsuru 
 
67
c. Gerçek Bir Kişiye İlişkin Olma Unsuru 
 
69
d. Özel Nitelikli Kişisel Veriler 
 
72
e. Türetilmiş Veriler 
 
75
3. Kişisel Veri İşleme Boyutuyla Profilleme Teknolojileri ve Bu Teknolojilerin Barındırdıkları Riskler 
 
77
a. Grup Profillemesi– Bireysel Profilleme Ayrımı 
 
78
b. Profilleme Sürecinin Aşamaları 
 
81
c. Profilleme Teknolojilerinin Barındırdıkları Riskler 
 
82
4. GDPR ve 2016/680 sayılı Direktif Kapsamında Profilleme Teknolojilerine İlişkin Düzenlemeler 
 
84
a. Profilleme Teknolojilerine İlişkin GDPR ve 2016/680 Sayılı Direktif’in Uygulama Alanlarının Tespiti 
 
84
b. Profilleme Teknolojilerine İlişkin GDPR Bünyesinde Yer Alan Düzenlemeler 
 
87
aa. Profillemenin İlk Aşamasına İlişkin Düzenlemeler: GDPR Kapsamında Veri Toplama Sürecinin Hukukiliği ve Veri İşlenmesine İlişkin Temel İlkeler 
 
91
aaa. Veri İşlemenin Hukuki, Adil ve Şeffaf olması ilkesi 
 
91
bbb. Belirli, Açık, Meşru Amaçla Veri İşleme İlkesi 
 
92
ccc. Amaca uygunluk ilkesi 
 
93
ddd. Asgari Veri İşleme İlkesi 
 
96
eee. Doğru Veri işleme ilkesi 
 
96
bb. Profillemenin Analiz ve Karar Alma Aşamasına İlişkin GDPR Kapsamındaki Düzenlemeler 
 
97
aaa. GDPR madde 22: Yalnızca Otomatik İşleme Faaliyetine Dayalı Karara Tabi Olmama 
 
97
aaaa. GDPR m. 22’nin Hukuki Niteliği 
 
99
bbbb. Kişi Hakkında Bir Karar Alınması 
 
100
cccc. Kişi Hakkında Alınan Kararın Yalnızca Otomatik İşleme Faaliyetine Dayalı Olması 
 
101
dddd. Kişi Hakkında Alınan Kararın Hukuki veya Benzer Nitelikte Ciddi Etki Doğurması 
 
102
eeee. Otomatik İşlemeye Dayalı Karar Almayı Mümkün Kılan İstisnai Hükümler 
 
103
ffff. GDPR m. 22 Kapsamında Özel Nitelikli Verilere Dayanılarak Otomatik Karar Alma Yasağı 
 
106
gggg. GDPR m. 22 Kapsamında Öngörülen Koruyucu Önlemler 
 
107
bb. GDPR Kapsamında Şeffaflık Hakları ve Kara Kutu (“Black Box”) Problemi 
 
108
aaa. İlgili Kişiyi Bilgilendirme Yükümlülüğü 
 
109
bbb. İlgili Kişinin Verilere Erişim Hakkı 
 
111
ccc. Profilleme Teknolojilerine İlişkin Özel Bilgilendirme Düzenlemeleri 
 
111
aaaa. Profillemeye Dayalı Karar Alındığını, Bu Kararın Önemi ve Sonuçlarını Açıklama Zorunluluğu 
 
112
bbbb. Profilleme Teknolojilerinin İşleme Mantığını Açıklama Zorunluluğu 
 
113
cccc. Şeffaflık İlkesinin Tesisi İçin Kara Kutu Problemine Karşı Çözüm Önerileri 
 
116
c. Profilleme Teknolojilerine İlişkin 2016/680 Sayılı Direktif Bünyesinde Yer Alan Düzenlemeler 
 
118
aa. Profillemenin İlk Aşamasına İlişkin Düzenlemeler: 2016/680 Sayılı Direktif Kapsamında Veri Toplama Sürecinin Hukukiliği ve Veri İşlenmesine İlişkin Temel İlkeler 
 
120
aaa. Veri İşlemenin Hukuki ve Adil Olması İlkesi 
 
121
bbb. Belirli, Açık, Meşru Amaçla Sınırlı Veri İşleme İlkesi 
 
122
ccc. Asgari Veri İşleme İlkesi 
 
123
ddd. Doğru Veri İşleme İlkesi 
 
123
eee. Sınırlı Süre Veri İşleme İlkesi 
 
124
bb. Profillemenin Analiz ve Karar Alma Aşamasına İlişkin 2016/680 Sayılı Direktif Kapsamındaki Düzenlemeler 
 
125
aaa. Direktif m. 11 Kapsamında Yalnızca Otomatik İşleme Faaliyetine Dayalı Karara Tabi Olmama 
 
125
aaaa. Direktif m. 11 Kapsamında Otomatik İşleme Dayalı Karar Almanın Meşruiyet Zemini 
 
126
bbbb. Direktif m. 11 Kapsamında İlgili Kişiye Tanınan Haklar 
 
127
cccc. Direktif m.11 Kapsamında Özel Nitelikli Veri İşleyen ve Ayrımcılığa Yol Açan Profilleme Uygulamalarına Karşı Önlemler 
 
127
bbb. Direktif Kapsamında Şeffaflık Hakları 
 
129
aaaa. İlgili Kişiyi Bilgilendirme Yükümlülüğü 
 
129
bbbb. İlgili Kişinin Verilere Erişim Hakkı 
 
130
cccc. Yeni Bir Kanun Yolu Olarak Sınırlandırma Rejimine Karşı Kişisel Verileri Koruma Kurullarına Başvuru Hakkı 
 
131
d. Değerlendirme 
 
132
B. Türkiye Kişisel Verilerin Korunması Mevzuatında Profilleme Teknolojilerine İlişkin Düzenlemeler 
 
133
1. KVKK Kapsamında Profillemeye İlişkin Düzenlemeler ve Şeffaflık Hakları 
 
134
a. KVKK m. 11 Kapsamında Otomatik Sistemler Vasıtasıyla Gerçekleştirilen Veri Analizinin Hukuki Zemini 
 
134
b. KVKK m. 11 Kapsamında Münhasıran Otomatik Sistemler Vasıtasıyla Kişi Aleyhine Doğan Sonuca İtiraz etme Hakkı 
 
135
c. KVKK m. 11 Kapsamında İnsan Müdahalesi Talep Etme Hakkı 
 
136
d. KVKK Kapsamında Veri İşlemede Şeffaflığa İlişkin Düzenlemeler 
 
136
2. KVKK Kapsamı Dışında Bırakılan veya Sınırlandırma Rejimi Öngörülen Haller 
 
138
a. KVKK Kapsamı Dışında Bırakılan Haller 
 
138
b. Sınırlandırma Rejimi Öngörülen Haller 
 
142
c. Değerlendirme 
 
143
İKİNCİ BÖLÜM
 
 
CEZA MUHAKEMESİ MEVZUATI KAPSAMINDA
 
 
PROFİLLEME TEKNOLOJİLERİ
 
 
I. BAZI HUKUK SİSTEMLERİNDE YER ALAN ÖZEL DÜZENLEMELER 
 
145
A. Almanya 
 
146
B. Hollanda 
 
148
C. Avusturya 
 
149
D. Belçika 
 
150
E. Fransa 
 
150
F. Değerlendirme 
 
152
II. TÜRK MEVZUATINDA PROFİLLEME TEKNOLOJİLERİNİN HUKUKİ NİTELİĞİ 
 
153
A. Koruma Tedbirleri Kapsamında Profilleme Teknolojileri 
 
154
1. Koruma Tedbirlerinin Temel Nitelikleri Çerçevesinde Profilleme Teknolojileri 
 
155
a. Amaç Unsuru Bakımından Değerlendirme 
 
155
b. Araç Olma Özelliği Bakımından Değerlendirme 
 
157
c. Geçici Olma Özelliği Bakımından Değerlendirme 
 
158
d. Kanunla Düzenlenme Zorunluluğu Açısından Değerlendirme 
 
159
e. Gecikmesinde Tehlike Bulunma Unsuru Bakımından Değerlendirme 
 
161
f. Görünüşte Haklı Olma Unsuru Bakımından Değerlendirme 
 
163
g. Belirli Düzeyde Suç Şüphesine Dayanma Bakımından Değerlendirme 
 
165
h. Ölçülü Olma Unsuru Açısından Değerlendirme 
 
174
2. Profilleme Teknolojilerinin Arama Tedbiri İle Karşılaştırılması 
 
179
a. Adli Arama ile Profilleme Teknolojilerinin Karşılaştırılması 
 
179
b. Önleme Araması ile Profilleme Teknolojilerinin Karşılaştırılması 
 
186
3. Profilleme Teknolojilerinin Fizik Kimlik Tespiti ile Karşılaştırılması 
 
191
B. Bir Yaptırım Türü Olarak Güvenlik Tedbirleri Kapsamında Profilleme Teknolojileri 
 
194
1. Failin Tehlikeliliği 
 
194
2. Güvenlik Tedbirlerinin Genel Özellikleri 
 
197
3. Güvenlik Tedbirlerinin Uygulanabilme Şartları 
 
200
4. Profilleme Teknolojilerinin Güvenlik Tedbirleri ile Karşılaştırılması 
 
203
III. PROFİLLEME TEKNOLOJİLERİNİN DELİL NİTELİĞİ 
 
209
A. Delil Kavramı 
 
209
B. Delil Türleri 
 
217
1. Beyan Delilleri 
 
220
a. Tanık beyanı 
 
220
b. Profilleme Teknolojilerinin Tanık Beyanı Kapsamında Değerlendirilmesi 
 
224
5. Bilimsel Deliller 
 
227
a. Genel Olarak Bilimsel Delillerin Değerlendirilmesi 
 
227
b. Profilleme Teknolojilerinin Bilimsel Deliller Kapsamında Değerlendirilmesi 
 
236
C. Delil Aracı Olarak Profilleme Teknolojileri 
 
244
1. Bilirkişilik 
 
244
a. Genel Olarak Bilirkişilik Kavramı 
 
244
b. Profilleme Teknolojileri ile Bilirkişiliğin Karşılaştırılması 
 
248
D. Hukuka Aykırı Delil Kapsamında Profilleme Teknolojileri 
 
256
1. Hukuka Aykırı Delil Kavramı 
 
257
a. Bazı Hukuk Sistemlerinde Hukuka Aykırı Delil ve Delillerin Uzak Etkisi 
 
260
b. Türk Mevzuatı Kapsamında Hukuka Aykırı Delil ve Delillerin Uzak Etkisi 
 
266
c. AİHM Kararlarında Hukuka Aykırı Delil ve Delillerin Uzak Etkisi 
 
274
6. Profilleme Teknolojilerinin Hukuka Aykırı Delil Kapsamında Değerlendirilmesi 
 
278
a. Karşılaştırmalı Hukukta Hukuka Aykırı Delil Olarak Profilleme Teknolojileri ve İlgili İçtihatlar 
 
278
b. Türk Mevzuatı Kapsamında Hukuka Aykırı Delil Olarak Profilleme Teknolojileri 
 
283
aa. KVKK Hükümleri Kapsamında Hukuka Aykırılık 
 
284
bb. Ceza Muhakemesi Hukuku Kapsamında Hukuka Aykırılık 
 
289
cc. Değerlendirme 
 
292
Sonuç 
 
293
Kaynakça 
 
303
Kavram Dizini 
 
323
ÖZGEÇMİŞ 
 
325

İncelemeler

Henüz inceleme yapılmadı.


“Yapay Zekâ ve Profilleme Teknolojilerinin Ceza Muhakemesinde Kişisel Veri İşlenmesine Etkileri Seçkin Yayıncılık” için yorum yapan ilk kişi siz olun

Bu ürünü sepete eklediniz: