SEÇKİN YAYINCILIK
Yorumlar (0)
₺ 955
₺ 99 den başlayan taksitlerle!
Stok Kodu
9789750279676
Stok Durumu
Stokta var
Basım Yılı
2022
Sayfa Sayısı
304
Ebat
17x25
İçinde bulunduğumuz milenyum çağında, tehlike sorumluluğu ilkesinin, hakim sorumluluk ilkesi olması yolunda emin adımlarla ilerlediği görülmektedir. Öyle ki tehlike sorumluluğu ilkesinin, Roma hukuku klasik dönemden beri hakimiyetini sürdüren kusur sorumluluğu ilkesinin tahtını salladığını söylemek yanlış olmayacaktır. Bunun en temel nedeni ise günümüz toplumlarını risk altında bırakan teknolojik gelişmelerdir. Bu teknolojik gelişmeler, tehlikeli ancak medeni toplumlar için aynı ölçüde vazgeçilmezdir. Bu noktada karşımıza ‘Tehlike Sorumluluğu' ilkesinin dengeleyici niteliği çıkmaktadır.
Kitapta ilk olarak tehlike sorumluluğuna hakim olan temel ilkeler ve kavramlar üzerinde durulmuş, sonrasında tehlike sorumluluğunun uluslararası hukuktaki yansımaları ele alınmıştır. Son olarak tüm bu ilkeler ve uluslararası hukuk yansımaları ışığında, Türk hukukunda tehlike sorumluluğunun genel bir sorumluluk ilkesi olarak ne şekilde ele alındığı üzerinde durulmuştur. Bu sırada TBK 71. maddesi bir bütün olarak incelenerek, genel düzenlemenin özel kanunlarla ilişkisine de yer verilmiştir.
Konu Başlıkları
Tehlike Sorumluluğuna Hakim Olan İlkeler
Uluslararası Hukukta Tehlike Sorumluluğu
Türk Borçlar Hukukunda Genel Tehlike Sorumluluğu
Özel Kanunlarda Düzenlenen Tehlike Sorumluluğu Halleri
İlgili Kategoriler
İçindekiler
Teşekkür
5
Kısaltmalar Cetveli
13
Giriş
15
Birinci Bölüm
GENEL OLARAK TEHLİKE SORUMLULUĞU
I. TEHLİKE SORUMLULUĞU
17
II. TEHLİKE SORUMLULUĞUNUN TANIMI
21
III. TEHLİKE SORUMLULUĞUNUN DÜŞÜNSEL DAYANAKLARI
22
A. Hakkaniyet Düşüncesi
23
B. Riskin Topluma Dağıtılması Düşüncesi
23
C. Sosyal Devlet Düşüncesi
24
IV. TEHLİKE SORUMLULUĞUNUN TARİHSEL GELİŞİMİ
25
A. Dünyada Tehlike Sorumluluğunun Tarihsel Gelişimi
25
1. Roma Hukuku Dönemi
26
2. Liberalizm Dönemi
28
3. Sosyalizm Dönemi
31
4. Sosyal Devlet Düşüncesi Dönemi
32
B. Türkiye’de Tehlike Sorumluluğunun Tarihsel Gelişimi
33
1. Mecelle–i Ahkâm–ı Adliyye Dönemi
33
2. 818 Sayılı Borçlar Kanunu Dönemi
35
3. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu Dönemi
38
V. TEHLİKE SORUMLULUĞUNA HAKİM OLAN İLKELER
41
A. Nimet–Külfet Dengesi İlkesi
41
B. Faaliyetin Tehlikeli Olması İlkesi
42
C. Hakkaniyet İlkesi
44
D. Zayıf Olanın Korunması İlkesi
45
E. Hâkimiyet İlkesi
46
F. Zararın Topluma Dağıtılması İlkesi
47
İkinci Bölüm
KARŞILAŞTIRMALI HUKUKTA TEHLİKE SORUMLULUĞU
I. ALMANYA
53
A. Almanya’da Tehlike Sorumluluğunun Tarihsel Gelişimi
53
B. Alman Mevzuatında Tehlike Sorumluluğunun Düzenlenişi
56
C. Alman Hukukunda Tehlike Sorumluluğu Çeşitleri
58
1. Trenyolları Taşımacılık Faaliyeti Sırasında Meydana Gelen Zararlardan Tehlike Sorumluluğu
58
2. Trafik Kazaları Sonucu Meydana Gelen Zararlardan Tehlike Sorumluluğu
61
3. Havacılık Faaliyeti Sırasında Meydana Gelen Zararlardan Tehlike Sorumluluğu
66
D. TBK 71. Maddesi Karşısında Alman Hukukundaki Düzenlemelere İlişkin Değerlendirme
70
II. İSVİÇRE
71
A. İsviçre’de Tehlike Sorumluluğunun Tarihsel Gelişimi
71
B. İsviçre Mevzuatında Tehlike Sorumluluğunun Düzenlenişi
72
C. İsviçre Hukukunda Tehlike Sorumluluğu Çeşitleri
74
1. Trafik Kazaları Sonucu Meydana Gelen Zararlardan Tehlike Sorumluluğu
74
2. Üreticinin Ürün Nedeni ile Meydana Gelen Zararlardan Tehlike Sorumluluğu
77
3. İşletenin Nükleer Faaliyet Sonucu Meydana Gelen Zararlar Nedeni İle Tehlike Sorumluluğu
79
D. TBK 71. Maddesi Karşısında İsviçre Hukukundaki Düzenlemelere İlişkin Değerlendirme
82
III. İNGİLTERE
85
A. İngiltere’de Tehlike Sorumluluğunun Tarihsel Gelişimi
85
B. Tehlike Sorumluluğunun Haksız Fiil Sorumluluğu İçinde Ortaya Çıkışı
87
C. İngiliz Mevzuatında Tehlike Sorumluluğunun Düzenlenişi
88
1. Haksız Fiil, Kusur ve Sorumluluk Kavramları
89
2. Tehlike ve Tehlike Sorumluluğu Kavramları
93
3. Rylands v Fletcher Kuralı
94
D. İngiliz Hukukunda Tehlike Sorumluluğunun Uygulama Alanı
97
E. TBK 71. Maddesi Karşısında İngiliz Hukukundaki Düzenlemelere İlişkin Değerlendirme
101
Üçüncü Bölüm
TÜRK BORÇLAR HUKUKUNDA GENEL TEHLİKE SORUMLULUĞU
I. TÜRK SORUMLULUK HUKUKU İÇİNDE TEHLİKE SORUMLULUĞU
105
A. Sözleşmeden Doğan Sorumluluk ve Tehlike Sorumluluğu Arasındaki İlişki
105
B. Kusur Sorumluluğu ve Tehlike Sorumluluğu Arasındaki İlişki
109
C. Sebep Sorumluluğu Türleri ve Tehlike Sorumluluğu Arasındaki İlişki
110
D. Fedakârlığın Denkleştirilmesi İlkesi ve Tehlike Sorumluluğu Arasındaki İlişki
112
II. TEHLİKE SORUMLULUĞUNUN MEVZUAT SİSTEMİ İÇİNDEKİ DÜZENLEME YÖNTEMLERİ VE TBK 71. MADDESİNİN DURUMU
117
III. TBK 71. MADDESİNDE DÜZENLENEN TEHLİKE SORUMLULUĞUNUN HUKUKİ NİTELİĞİ
118
IV. HAKİMİN TBK 71. MADDESİ İLE DEĞİŞEN TAKDİR YETKİSİNİN YENİ SINIRLARI
124
V. TÜRK BORÇLAR HUKUKUNA GÖRE GENEL TEHLİKE SORUMLULUĞUNUN UNSURLARI
126
A. Tehlike Sorumluluğunun Genel Unsurları
127
1. Fiil–Davranış Unsuru (Tehlikeli Faaliyet)
127
2. Zarar Unsuru (Tipik Zarar)
131
3. İlliyet Bağı Unsuru
135
a. İlliyet Bağı Teorileri
135
b. Normun Koruma Amacına Uygun İlliyet Bağı Kuralı
137
c. İlliyet Bağını Kesen Sebepler
139
aa. Mücbir Sebep
140
bb. Zarar Görenin Kusuru
142
cc. Olaya Etki Eden Üçüncü Kişinin Kusuru
144
4. Hukuka Aykırılık Unsuru ve İlgili Tartışmalar
147
a. Genel Açıklamalar
147
b. Hukuka Aykırılığın Sorumluluğun Unsuru Olamayacağı Görüşü
150
c. Hukuka Aykırılığın Sorumluluğun Unsuru Olduğunu İleri Süren Görüş
151
d. TBK’nın 71/I Fıkrası Karşısında TBK’nın 71/IV. Fıkrasındaki Düzenlemenin Anlamı
152
5. Kusur Unsurunun Aranmaması
157
B. TEHLİKE SORUMLULUĞUNUN ÖZEL UNSURLARI
159
1. İşletme Faaliyetinin Varlığı
159
2. İşletme Faaliyeti Kavramının Kapsamı
161
3. İşletme Faaliyetinin Önemli Ölçüde Tehlikeli Olması
165
a. ‘Önemli Ölçüde Tehlikeli Olma’ Kriterinin Kaynakları
166
b. ‘Önemli Ölçüde Tehlikeli Olma ’ Kriterinin Varlık Unsurları
168
c. ‘Önemli Ölçüde Tehlikeli Olma’ Kriterinin Şartları
170
4. Karakteristik Rizikonun Varlığı
173
Dördüncü Bölüm
ÖZEL KANUNLARDA DÜZENLENEN TEHLİKE SORUMLULUĞU HALLERİ
I. 2918 SAYILI KARAYOLLARI TRAFİK KANUNUNA GÖRE TEHLİKE SORUMLULUĞU
176
A. 2918 Sayılı Kanuna Göre Tehlike Sorumluluğunun Kapsamı ve Hukuki Niteliği
176
1. Kusur Sorumluluğuna İlişkin Düzenlemeler:
176
2. Sebep Sorumluluğuna İlişkin Düzenlemeler
177
3. Genel Sorumluluk Kurallarının Uygulanmasına İlişkin Düzenlemeler
178
4. Tehlike Sorumluluğuna İlişkin Düzenlemeler
179
B. 2918 Sayılı Kanuna Göre Tehlike Sorumluluğunun Unsurları
180
1. 2918 Sayılı Kanuna Göre Tehlike Sorumluluğunun Olumlu Unsurları
181
a. Bir Zararın Doğmuş Olması
181
b. Zararın Trafik Kazasından Doğmuş Olması
182
c. Kazaya Motorlu Aracın Sebebiyet Vermiş Olması
184
d. Zarar ile Kaza Arasında Uygun İlliyet Bağının Bulunması
185
e. Bir İşleten ve/veya Bir Müteşebbisin Bulunması
187
aa. Gerçek İşleten
187
bb. Farazi İşleten
190
cc. Müteşebbis
192
f. Zarara Aracın İşletilmesinin Sebebiyet Vermesi
192
2. 2918 Sayılı Kanuna Göre Tehlike Sorumluluğunun Olumsuz Unsurları
194
a. İşletenin veya Müteşebbisin Kurtuluş Kanıtı Getirmemiş Olması
194
b. Zararın Hatır Taşımacılığından İleri Gelmemiş Olması
195
c. Kazaya Motoru Bulunmayan Bir Aracın Sebebiyet Vermemiş Olması
197
C. 2918 Sayılı Kanundaki Tehlike Sorumluluğu Düzenlemesinin TBK’nın 71. Maddesi Karşısında Durumu
198
II. 2872 SAYILI ÇEVRE KANUNUNA GÖRE TEHLİKE SORUMLULUĞU
201
A. 2872 Sayılı Çevre Kanununa Göre Tehlike Sorumluluğunun Kapsamı
201
B. 2872 Sayılı Çevre Kanununa Göre Sorumluluğunun Hukuki Niteliği
204
C. 2872 Sayılı Çevre Kanununa Göre Tehlike Sorumluluğunun Unsurları
210
1. 2872 Sayılı Yasaya Göre Tehlike Sorumluluğunun Genel Unsurları
210
a. Bir Zararın Doğmuş Olması
210
b. Zararın, Çevrenin Kirletilmesinden Doğmuş Olması
212
c. Kirletme Faaliyetinin Hukuka Aykırı Olması
214
d. Zarar ile Çevrenin Kirletilmesi Arasında Koruma Amacına Uygun İlliyet Bağının Bulunması
216
2. 2872 Sayılı Yasaya Göre Tehlike Sorumluluğunun Özel Unsurları
220
a. Bir Kirletenin Bulunması
220
b. Kirletmenin, Tipik Tehlike İçeren Atıklar ya da Faaliyetlerden İleri Gelmesi