Kitap Özeti: Milletlerarası Özel Hukukta Hukuk Seçimi Anlaşmaları
Dr. Gamze Aydoğdu
Dr. Gamze Aydoğdu’nun “Milletlerarası Özel Hukukta Hukuk Seçimi Anlaşmaları” adlı eseri, yabancı unsurlu özel hukuk ilişkilerinde tarafların hangi ülke hukukunu seçebileceği ve bu seçimin kapsamı, sınırları ile uygulama alanı üzerine kapsamlı ve güncel bir inceleme sunmaktadır. Kitap, yazarın doktora tezinin gözden geçirilmiş ve güncellenmiş hali olup, hem akademik hem de uygulamaya yönelik bir başvuru kaynağı niteliğindedir.
Kitabın Ayırt Edici Özellikleri:
Yazar, önsözde çalışmanın, mevcut literatürdeki benzerlerinden farklı olarak, hukuk seçimi anlaşmalarını hem teorik hem de pratik açıdan, karşılaştırmalı hukuk ve uluslararası düzenlemeler ışığında ele aldığını vurgulamaktadır. Kitap, Türk hukukundaki düzenlemeleri Avrupa Birliği ve uluslararası sözleşmelerle karşılaştırmakta, uygulamada karşılaşılan sorunlara çözüm önerileri sunmaktadır.
Kapsam ve İçerik:
Kitap üç ana bölümden oluşmaktadır:
-
Hukuk Seçimi Anlaşmalarının Genel Esasları:
Bu bölümde, hukuk seçimi anlaşmalarının temelinde yatan “irade muhtariyeti” (tarafların özgür iradesiyle hukuk seçebilme) ilkesi detaylı biçimde açıklanmakta; bu ilkenin tarihsel gelişimi, sözleşme özgürlüğü ile farkları ve milletlerarası özel hukukta nasıl uygulandığı ele alınmaktadır. Ayrıca, Roma Sözleşmesi, Roma I-II-III Tüzükleri ve Lahey İlkeleri gibi uluslararası düzenlemeler ışığında hukuk seçiminin kapsamı, faydaları, şartları, türleri ve geçerliliği incelenmektedir. -
Türk Hukukunda Çeşitli Sözleşme Türlerinde ve Sözleşme Dışı İlişkilerde Hukuk Seçimi Anlaşmaları:
Bu bölümde, Türk hukukunda özellikle 5718 sayılı MÖHUK kapsamında, tüketici, iş, sigorta, fikri mülkiyet, eşya taşıma ve taşınmazlara ilişkin sözleşmelerde hukuk seçimi imkânı ve sınırları ayrıntılı olarak ele alınmaktadır. Ayrıca, haksız fiil, sebepsiz zenginleşme, vekaletsiz iş görme, mal rejimleri ve boşanma gibi sözleşme dışı ilişkilerde hukuk seçiminin mümkün olup olmadığı ve uygulama şekilleri tartışılmaktadır. Türk hukukunun Avrupa Birliği düzenlemeleriyle uyumu da bu bölümde karşılaştırmalı olarak analiz edilmektedir. -
Hukuk Seçiminde Karşılaşılabilecek Sorunlar ve Öneriler:
Kitabın son bölümünde, uygulamada karşılaşılan başlıca sorunlar (örneğin, seçilen hukukun bir bütün olarak dikkate alınmaması, mahkeme ve seçilen ülke hukukunun farklı olması, kamu düzeni müdahalesi, doğrudan uygulanan kuralların etkisi gibi) örneklerle açıklanmakta ve çözüm önerileri sunulmaktadır.
Kimler İçin Uygun?
Bu eser, milletlerarası özel hukuk alanında çalışan akademisyenler, uygulamacılar, avukatlar, hâkimler ve uluslararası sözleşmelerle ilgilenen tüm hukukçular için temel bir başvuru kaynağıdır. Ayrıca, hukuk öğrencileri ve yüksek lisans/doktora düzeyinde araştırma yapanlar için de kapsamlı ve güncel bir rehber niteliğindedir.
Sonuç:
“Milletlerarası Özel Hukukta Hukuk Seçimi Anlaşmaları”, hem teorik altyapısı hem de uygulamaya dönük çözüm önerileriyle, hukuk seçimi anlaşmalarının tüm yönlerini sistematik ve anlaşılır bir dille ele alan, alanında güncel ve güvenilir bir kaynaktır. Uluslararası sözleşmelerin ve Türk hukukunun güncel düzenlemeleriyle desteklenen bu eser, hukuk seçimi konusunda kapsamlı bilgi arayanlar için vazgeçilmez bir eserdir.