Kitap Özeti: Devletler Özel Hukukunda Refakatsiz Çocuklar – Dr. Alper Akgül
Dr. Alper Akgül’ün “Devletler Özel Hukukunda Refakatsiz Çocuklar” adlı eseri, göç hareketlerinin yoğun yaşandığı Türkiye’de, refakatsiz çocukların karşı karşıya kaldığı hukuki sorunları ve bu çocukların korunmasına ilişkin ulusal ve uluslararası düzenlemeleri kapsamlı biçimde ele almaktadır. Kitap, özellikle son yıllarda artan göç dalgalarıyla birlikte Türkiye’de sayıları giderek artan refakatsiz çocukların, devletler özel hukuku bakımından statüsünü ve haklarını inceleyen ilk kapsamlı akademik çalışmalardan biridir.
Kitabın Ayırt Edici Özellikleri: Yazar, önsözde de vurguladığı üzere, refakatsiz çocuklar konusunun bugüne dek genellikle yabancılar hukuku veya çocuk hakları çerçevesinde yüzeysel olarak ele alındığını, ancak devletler özel hukuku perspektifinden detaylı bir incelemenin eksik olduğunu belirtmektedir. Bu eser, refakatsiz çocukların tanımından başlayarak, onların korunmasına ilişkin temel ilkeleri, Türk ve uluslararası hukukta sahip oldukları hakları ve karşılaştıkları hukuki süreçleri sistematik bir şekilde analiz etmektedir.
Kitabın İçeriği ve Kapsamı: Kitap üç ana bölümden oluşmaktadır:
-
Refakatsiz Çocuklar ve Korunması:
İlk bölümde, çocuk ve çocukluk kavramları ulusal ve uluslararası hukukta ele alınmakta; refakatsiz çocuk olgusunun göç hareketleriyle ilişkisi, tanımı, temel özellikleri ve ailesinden ayrı düşmüş çocuklardan farkı açıklanmaktadır. Ayrıca, refakatsiz çocukların korunmasına ilişkin temel ilkeler (ayrımcılık yasağı, çocuğun üstün yararı, yaşama ve gelişme hakkı, geri gönderilmeme ilkesi gibi) detaylı biçimde incelenmektedir. -
Yabancılar ve Vatandaşlık Hukuku Bakımından Refakatsiz Çocuklar:
İkinci bölümde, refakatsiz çocukların Türkiye’de tabi oldukları hukuki rejim, uluslararası ve geçici koruma süreçleri, kimlik ve yaş tespiti, yasal temsil, sosyal haklar (eğitim, sağlık, sosyal yardım), ülkeye giriş ve geri gönderilmeme hakları ile vatandaşlık kazanma ve kaybetme yolları ele alınmaktadır. Özellikle, refakatsiz çocukların Türk vatandaşlığını kazanma imkânları ve bu konudaki hukuki ve sosyolojik tartışmalar kitapta ayrıntılı olarak işlenmektedir. -
Kanunlar İhtilafı ve Milletlerarası Usul Hukuku Açısından Refakatsiz Çocuklar:
Üçüncü bölümde ise, refakatsiz çocukların tarafı olabileceği vesayet, evlat edinme, kişilik haklarının korunması, nafaka ve miras gibi yabancı unsurlu özel hukuk uyuşmazlıklarında Türk mahkemelerinin yetkisi, uygulanacak hukuk ve yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi konuları derinlemesine analiz edilmektedir.
Kimler İçin Uygun? Bu kitap, başta hukukçular, akademisyenler, göç ve çocuk hakları alanında çalışan uzmanlar ile kamu kurumlarında görev yapan uygulayıcılar olmak üzere, refakatsiz çocukların hukuki statüsüne ilgi duyan herkes için temel bir başvuru kaynağıdır. Ayrıca, güncel istatistikler ve uygulamadan örneklerle zenginleştirilen eser, mevzuat ve uluslararası sözleşmeler ışığında pratik çözümler de sunmaktadır.
Sonuç: “Devletler Özel Hukukunda Refakatsiz Çocuklar”, göç ve çocuk hakları alanında Türkiye’nin karşı karşıya olduğu güncel sorunlara ışık tutan, mevzuat ve uygulamayı bir arada değerlendiren, özgün ve kapsamlı bir eserdir. Refakatsiz çocukların korunması ve haklarının güvence altına alınması için hem teorik hem de pratik düzeyde yol gösterici bir kaynak arayanlar için vazgeçilmez bir başvuru kitabıdır.