Liberal Anayasacılık Perspektifinden Rusya Federasyonu’nda Özelleştirme
Dr. Öğr. Üyesi Aigerim Serdaliyeva
Kitabın Tanıtımı ve Özeti
Dr. Öğr. Üyesi Aigerim Serdaliyeva’nın “Liberal Anayasacılık Perspektifinden Rusya Federasyonu’nda Özelleştirme” adlı eseri, Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Rusya Federasyonu’nun sosyalist sistemden liberal piyasa ekonomisine geçiş sürecinde uygulanan özelleştirme politikalarını, hukuki ve ideolojik bir çerçevede ele almaktadır. Kitap, yazarın Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi’nde kabul edilen doktora tezinin gözden geçirilmiş ve yayıma hazırlanmış halidir.
Kitabın Ayırt Edici Özellikleri
Yazar, önsözde çalışmasının benzerlerinden ayrılan yönlerini vurgulamaktadır: Kitap, özelleştirme olgusunu yalnızca ekonomik bir araç olarak değil, aynı zamanda sosyalist ve liberal anayasacılık perspektiflerinden bir “hukuki köprü” olarak ele almakta; Rusya’daki dönüşümün ideolojik, hukuki ve toplumsal boyutlarını bütüncül bir yaklaşımla incelemektedir. Ayrıca, özelleştirme sürecinin yalnızca ekonomik sonuçlarını değil, toplumsal tabakalaşma, siyasi istikrar ve hukuki altyapı gibi çok boyutlu etkilerini de analiz etmektedir.
Kapsam ve İçerik
Kitap üç ana bölümden oluşmaktadır:
-
Birinci Bölüm:
Liberal ve sosyalist anayasacılık perspektiflerinden özelleştirmenin tarihsel ve teorik temelleri ele alınmaktadır. Bu bölümde, liberalizmin ve sosyalizmin ekonomik düzen ve mülkiyet anlayışları, özelleştirmenin kavramsal çerçevesi, ideolojik temelleri, amaçları, yöntemleri ve dünyadaki uygulama örnekleri detaylı biçimde incelenmektedir. Özellikle liberalizmin bireycilik, özgürlük, yasa önünde eşitlik, piyasa ekonomisi ve sınırlı devlet gibi temel ilkeleri ile sosyalizmin kolektivite, toplumsal mülkiyet ve mutlak eşitlik anlayışları karşılaştırmalı olarak sunulmaktadır. -
İkinci Bölüm:
SSCB döneminde mülkiyet anlayışı ve ekonomik yapının anayasal düzenlemeler ışığında analizi yapılmaktadır. Bu bölümde, Sovyetler Birliği’nde uygulanan merkezi planlı ekonomi, toplumsal mülkiyet, üretim tarzları ve ekonomik reformlar (örneğin Perestroyka ve Glasnost) ile bu sistemin neden sürdürülemez hale geldiği ve özelleştirmenin zorunlu bir dönüşüm aracı olarak ortaya çıkışı ele alınmaktadır. -
Üçüncü Bölüm:
1991 sonrası Rusya Federasyonu’nda özelleştirme uygulamaları ayrıntılı olarak incelenmektedir. Konut özelleştirmesi, küçük ve orta ölçekli işletmelerin devri, “şok terapisi” (voucher sistemi), para karşılığı veya ipotekli satış uygulamaları ve “isabetli” özelleştirme gibi farklı aşamalar kronolojik olarak analiz edilmektedir. Ayrıca, özelleştirme sürecinde karşılaşılan toplumsal ve siyasi zorluklar, federe unsurlarda uygulamalar, Putin dönemi politikaları ve yabancı sermayenin rolü de kapsamlı biçimde değerlendirilmektedir.
Kimler İçin?
Bu kitap, hukukçular, iktisatçılar, siyaset bilimciler ve Rusya’nın geçiş dönemiyle ilgilenen araştırmacılar için temel bir başvuru kaynağıdır. Ayrıca, özelleştirme politikalarının yalnızca ekonomik değil, toplumsal ve hukuki sonuçlarını da anlamak isteyen tüm okurlara hitap etmektedir.
Sonuç
“Liberal Anayasacılık Perspektifinden Rusya Federasyonu’nda Özelleştirme”, Rusya’nın sosyalist sistemden liberal düzene geçişinde özelleştirmenin rolünü, tarihsel, teorik ve uygulamalı boyutlarıyla ele alan kapsamlı ve özgün bir çalışmadır. Kitap, hem akademik hem de pratik açıdan Rusya’daki özelleştirme deneyimini anlamak isteyenler için vazgeçilmez bir kaynaktır.