TÜRK KAMU YÖNETİMİNDE İÇ DENETİM (Teoriden Pratiğe) – Kitap Özeti
Prof. Dr. Bayram Coşkun ve Dr. İslam Köseoğlu tarafından kaleme alınan “Türk Kamu Yönetiminde İç Denetim (Teoriden Pratiğe)”, Türkiye’de kamu yönetiminde iç denetim olgusunu hem teorik hem de pratik boyutlarıyla ele alan kapsamlı ve güncel bir başvuru kaynağıdır. Kitap, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nde tamamlanan bir doktora tezinin gözden geçirilmiş ve genişletilmiş hali olup, iç denetim alanında literatüre ve uygulamaya önemli katkılar sunmayı amaçlamaktadır.
Kitabın Ayırt Edici Özellikleri Yazarlar, önsözde bu çalışmanın, iç denetim mesleğine ve literatürüne güncel ve uygulamaya dönük tespitler ve öneriler getirmesiyle benzerlerinden ayrıldığını vurgulamaktadır. Kitap, yalnızca teorik bilgiyle sınırlı kalmayıp, Türkiye’de bakanlık teşkilatlarında iç denetimin nasıl uygulandığını ortaya koyan özgün bir alan araştırmasını da içermektedir. Bu yönüyle hem akademisyenler hem de uygulayıcılar için değerli bir kaynak niteliğindedir.
Kapsam ve İçerik Kitap dört ana bölümden oluşmaktadır:
-
Denetim Kavramı, Türleri ve Kamu Yönetiminde Denetim:
Bu bölümde denetimin tanımı, tarihsel gelişimi, ilkeleri (bağımsızlık, yasallık, nesnellik, dürüstlük, açıklık, durumsallık), türleri ve kamu yönetiminde denetim yöntemleri detaylı biçimde ele alınmaktadır. Denetim ile kontrol, teftiş ve revizyon gibi kavramlar arasındaki farklar açıklanmakta; kamu yönetiminde denetimin neden vazgeçilmez olduğu vurgulanmaktadır. -
İç Denetimin Teorik Açıdan İncelenmesi:
İç denetimin tanımı, tarihsel gelişimi, fonksiyonları (güvence sağlama, danışmanlık, değer katma, bağımsızlık, standartlara uygunluk, risk odaklılık) ve türleri (uygunluk, performans, mali, bilgi teknolojisi, sistem denetimi) bu bölümde işlenmektedir. Ayrıca iç denetim ile iç kontrol arasındaki ilişki, uluslararası iç denetim kuruluşları (IIA, ECIIA, INTOSAI, COSO, ISACA) ve uluslararası mesleki uygulama çerçevesi ile yasal düzenlemeler (SOX, Basel, Cadbury Raporu vb.) kapsamlı şekilde sunulmaktadır. Dijitalleşmenin ve yeni teknolojilerin iç denetim üzerindeki etkileri de güncel bir bakış açısıyla ele alınmaktadır. -
Türk Kamu Yönetiminde İç Denetimin Yapı ve İşleyişi:
Bu bölümde, Türkiye’de iç denetimin gelişim süreci, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu öncesi ve sonrası dönemler, iç denetimin kamu idarelerindeki uygulama süreçleri, mesleki örgütler (TİDE, İDKK, KİDDER) ve ilgili yasal düzenlemeler ayrıntılı olarak incelenmektedir. İç denetimin planlanmasından raporlanmasına kadar olan tüm aşamalar, güncel sayısal veriler ve örneklerle açıklanmaktadır. -
İç Denetimin Bakanlık Teşkilatlarında Uygulamasına Yönelik Alan Araştırması:
Kitabın özgün yönlerinden biri olan bu bölümde, bakanlıkların merkez teşkilatlarında iç denetim uygulamalarına ilişkin geniş kapsamlı bir alan araştırmasının bulguları sunulmaktadır. Katılımcıların iç denetim algısı, karşılaşılan sorunlar, uygulamaya yönelik değerlendirmeler ve çözüm önerileri istatistiksel analizlerle desteklenmektedir.
Kimler İçin Uygun? Kitap, kamu yönetimi, maliye, denetim ve iç denetim alanlarında çalışan profesyoneller, akademisyenler, öğrenciler ve kamu kurumlarında iç denetim uygulamalarını geliştirmek isteyen yöneticiler için temel bir başvuru kaynağıdır. Ayrıca, iç denetim mesleğine ilgi duyan herkes için hem teorik hem de pratik bilgiler sunmaktadır.
Sonuç “Türk Kamu Yönetiminde İç Denetim (Teoriden Pratiğe)”, iç denetim alanında Türkiye’deki güncel durumu, uluslararası standartlar ve uygulamalar ışığında bütüncül bir yaklaşımla ele alan, alan araştırmasıyla desteklenmiş, kapsamlı ve güncel bir eserdir. İç denetim mesleğinin gelişimine katkı sağlamak ve kamu yönetiminde etkin, şeffaf ve hesap verebilir bir denetim kültürünün yerleşmesine destek olmak isteyen herkes için önerilmektedir.