YARGI VE YARGILAMA ETİĞİ
Salih Akgül – Vedat Ahsen Coşar
Yetkin Yayınları, 2024
Kitabın Tanıtımı ve Özeti
“Yargı ve Yargılama Etiği”, hukuk dünyasının temel taşlarından olan etik ve ahlak kavramlarını, yargı sisteminin tüm aktörleri açısından kapsamlı ve güncel bir bakış açısıyla ele alan özgün bir başvuru kaynağıdır. Salih Akgül ve Vedat Ahsen Coşar’ın kaleme aldığı bu eser, hem teorik hem de pratik düzeyde yargı etiği ve yargılama etiği konularını ayrıntılı biçimde inceleyerek, hukukçulara, yargı mensuplarına, adalet personeline ve konuya ilgi duyan herkese rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.
Kitabın Ayırt Edici Özellikleri
Yazarlar, önsözde vurguladıkları üzere, etik ve ahlak kavramlarının hem felsefi hem de mesleki boyutlarını titizlikle ayırmakta; yargı etiği ve yargılama etiği arasındaki farkları net biçimde ortaya koymaktadır. Kitap, yalnızca yargıç, savcı ve avukat gibi asli yargı özneleriyle sınırlı kalmayıp, adli tıp çalışanlarından icra müdürlerine, polis ve jandarmadan cezaevi personeline, arabulucu, uzlaştırıcı, hakem, bilirkişi ve noterlere kadar yargı sisteminin tüm bileşenlerinin etik sorumluluklarını kapsamaktadır. Bu yönüyle, benzerlerinden ayrılan geniş kapsamlı ve bütüncül bir yaklaşım sunmaktadır.
İçerik ve Kapsam
Kitap, iki ana bölümden oluşmaktadır:
- Yargı Etiği:
- Etik ve ahlak kavramlarının tanımı, kategorileri ve aralarındaki farklar detaylı biçimde açıklanır.
- Yargı etiğinin genel ilkeleri, hem ulusal (ör. Türk Yargı Etiği Bildirgesi, Yargıtay Yargı Etiği Bildirgesi) hem de uluslararası (ör. Bangolar Yargı Etiği, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Yargı Etiği Kuralları) belgeler ışığında değerlendirilir.
- Yargıç, savcı ve avukatların meslek etiği kuralları, tarihsel gelişimiyle birlikte ele alınır; avukatların reklam yasağı gibi güncel ve tartışmalı konulara da değinilir.
- Yargı personeli, adli tıp, icra müdürlükleri, kolluk ve cezaevi personeli gibi yardımcı ve ilişkili kurumların etik ilkeleri incelenir.
-
Arabulucu, uzlaştırıcı, hakem, bilirkişi ve noterler gibi yargı örgütlenmesinde yer alan diğer aktörlerin etik sorumlulukları da kapsamlı şekilde işlenir.
-
Yargılama Etiği:
- Adil yargılanma hakkı, insan hakları, tarafsızlık, bağımsızlık, dürüstlük, mesleğe yaraşırlık gibi temel ilkeler çerçevesinde yargılama sürecinde uyulması gereken davranış kuralları ve modelleri ele alınır.
- Yargı mensuplarının ve yardımcılarının, görevlerini yerine getirirken sergilemeleri gereken tutum, iletişim, beden dili ve mesleki özen gibi konulara vurgu yapılır.
Kimler İçin Uygun?
Bu kitap, yargı mensupları ve hukukçular başta olmak üzere, adalet sisteminde görev alan tüm personel, hukuk öğrencileri ve etik konularına ilgi duyan herkes için temel bir başvuru kaynağıdır. Ayrıca, yargı etiği ve yargılama etiği alanında ulusal ve uluslararası standartları karşılaştırmalı olarak görmek isteyenler için de eşsiz bir rehberdir.
Sonuç
“Yargı ve Yargılama Etiği”, hukuk mesleğinin onurunu ve adaletin güvenilirliğini korumak için gerekli olan etik ilkeleri ve davranış standartlarını, hem teorik hem de uygulamaya dönük bir bakış açısıyla sunmaktadır. Yargı sisteminin tüm aktörlerine ve adalet arayışındaki topluma yol gösteren bu eser, etik bilincin güçlenmesine ve adil yargılamanın sağlanmasına katkı sunmayı hedeflemektedir.